Karşıt Olma Karşıt Gelme Bozukluğu (KOKGB) ve Davranım Bozukluğu

Çocuğun özellikle otorite figürlerine (anne, baba, öğretmen gibi) karşı, en az 6 aydır süren öfkeli/kolay kızan bir duygu durumu, tartışmacı/karşı gelen davranışlar göstermesi durumudur.

KOKGB Belirtileri Nelerdir?

• Sık sık hiddetlenir, alıngandır veya kolay kızar.
• Sık sık öfkelenir ve gücenir.
• Otorite figürleri ile sık sık tartışır.
• İsteklere ve kurallara uymaya karşı gelir veya bunları reddeder.
• İnsanları kasten kızdırır.
• Kendi hataları veya yanlış davranışları için başkalarını suçlar.
• Son 6 ay içinde en az iki kez kin gütmüş veya intikam peşinde olmuştur.

Davranım Bozukluğu (DB) Nedir?

Başkalarının temel haklarının ya da yaşa uygun başlıca toplumsal değerlerin veya kuralların sürekli ve yineleyici bir biçimde çiğnendiği bir bozukluktur. Bu çocuklar sıklıkla diğerlerine kabadayılık eder, gözdağı verir, dövüş başlatır ve ciddi fiziksel yaralanmalara sebep olacak nesneler (sopa, taş, silah gibi) kullanabilirler.

Davranım Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle dört ana grupta toplanır:

1. İnsanlara ve Hayvanlara Karşı Saldırganlık:

• İnsanlara ve hayvanlara karşı acımasızca davranma, fiziksel şiddet uygulama,
• Zorla cinsel etkinlikte bulunma.

2. Eşyalara Zarar Verme:

• İsteyerek yangın çıkarma,
• Bilerek başkalarının malına mülküne zarar verme (kırma, dökme).

3. Dolandırıcılık veya Hırsızlık:

• Birinin evine, binasına ya da arabasına zorla girme,
• Bir şeyi elde etmek, çıkar sağlamak ya da yükümlülüklerinden kaçınmak için yalan söyleme,
• Hiçbir şey vermeden başkalarından bir şeyler çalma (mağaza hırsızlığı gibi).

4. Kuralları Ciddi Biçimde İhlal Etme:

• Ailenin yasaklarına rağmen geceyi dışarıda geçirme (13 yaş öncesi başlar),
• Evden kaçma (uzun süre dönmeme),
• Okuldan kaçma (13 yaş öncesi başlar).

Görülme Sıklığı

Davranım bozukluğu görülme sıklığı %2-10 arasında, Karşıt Olma Karşıt Gelme Bozukluğu ise %1-11 arasında bildirilmektedir. Erkeklerde kızlara oranla daha sık görülmektedir. KOKGB genelde okul öncesi yıllarda başlar; DB ise çocukluktan yetişkinliğe kadar uzanan bir süreçte ortaya çıkabilir.

Nedenleri Nelerdir?

Bu bozuklukların nedeni olarak tek bir etken göstermek zordur; biyolojik, ruhsal ve sosyal nedenlerin etkileşimi söz konusudur.

• Biyolojik Nedenler:Genetik yatkınlık, zor mizaç özellikleri, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) varlığı,
  zeka seviyesinin düşüklüğü, merkezi sinir sistemi sorunları.
• Ruhsal ve Sosyal Nedenler:Düşük sosyoekonomik düzey, aile içi çatışmalar, fiziksel/cinsel istismar, ebeveynlerin tutarsız disiplin uygulamaları, erken yaşta kurum bakımı, ebeveynlerde ruhsal bozukluk veya suç öyküsü.

Tedavi Yaklaşımı

Tedavi; çocuğun yaşına, belirtilerin şiddetine ve eşlik eden diğer sorunlara göre planlanır.

Önemli: Tedavide sadece çocuğa odaklanmak yetersiz kalır; ailenin, okulun ve çevrenin iş birliği şarttır.

• Psikososyal Müdahaleler:Aile eğitimi, ebeveynlik becerilerinin geliştirilmesi ve çocuğa yönelik bireysel terapiler (problem çözme becerileri, öfke kontrolü) uygulanır.
• İlaç Tedavisi:Eşlik eden DEHB, depresyon, kaygı bozukluğu veya dürtü kontrol sorunları (saldırganlık) varsa hekim kontrolünde ilaç tedavisi kullanılır.